Yaşam/Takım/Kariyer/Yönetici Koçluğu Nedir?

* Kişiye kendi kaynaklarını keşfettirir. Başarılı ve mutlu yaşama becerisini artırır..
* Yönetici koçluğu, kariyer koçluğu, performans koçluğu..
* Yönetici adayları için koçluk, yaşam koçluğu..

Naci Demiral
Yönetici Koçu ve Eğitim / Yönetim Danışmanı
Öncelikle koçluk kavramının tanımı yapmak isterim. Koçluk tanımı yakın zamanda Türk Dil Kurumu tarafından da tanımlanarak hayatımızda iyice yer almaya başladı.

“koçluk, -ğu　　　　 a. sp. 1. Çalıştırıcılık. 2. Kişilerin liderlik veya yöneticilik özelliklerini, becerilerini geliştirmeye yönelik, belli bir amacı hedefleyerek daha etkili sonuçlara ulaşmasını sağlamak üzere verilen hizmet. Güncel Türkçe Sözlük/ TÜRK DİL KURUMU”

Daha geniş anlamıyla koçluk; “kişinin iş ve özel yaşamına dair farkındalığını, mutlu ve başarılı yaşama becerisini arttırmaya, içsel kaynaklarına ulaşma, kaynakları istenildiği biçim ve süreklilikte kullanmasına destek sağlayan özel bir süreç programıdır.”

Koçluk çalışmalarında etik ve gizlilik ilkelerine bağlılık şarttır. Karşılıklı güvene dayanan bir anlaşma vardır. Koçlar, danışanları yalnızca sorular aracılığıyla cevapları bulmaya yönlendirir.

Bir koç;

Koçlar, insana ve yeteneklerine inanan, hevesli, dürüst, şefkatli, destekleyici, hedeflere doğru hareket eden, bilgili, iyi iletişimci, sabırlı, sorumluluk sahibi kişilerdir.
Koçluk neyin, nasıl yapılması gerektiğini söylemek değildir. Karşısındaki kişi kendisi karar verecektir ama önemli olan onu karar sürecine hazırlamak, hayatının sorumluluğunu kendi eline almasına yardımcı olmaktır.

Koçluk terapi, danışmanlık, eğitmenlik ya da öğretmenlik değildir. Koç kişinin değişim sürecine katılır. Koç farklı durumlarda, farklı kişilerle çalışırken tarzını, fikirlerini değiştirebilmelidir. Her insan farklı öğrenme yöntemlerine, farklı çalışma biçimine sahiptir. Motive olunan etkenler değişim gösterebilir. Bundan dolayı da koçun yaklaşımı da farklılaşmalı ve her zaman değişime açık olmalıdır.

Koçluk, iş hayatının her geçen gün daha karmaşıklaştığı, rekabetin çalışanlar üzerinde baskı oluşturduğu ve bireyin koşuşturmaca içerisinde neredeyse kendisini unuttuğu bir ortamda önemli bir işlev yerine getirmektedir. İş yaşamında çalışanların aynı bir spor takımının oyuncuları gibi motive edilmeye, kendilerini geliştirmeleri için yönlendirilmeye ihtiyaçları vardır. Değişik ve farklı alanlarda uzmanlaşan koçlara gelecekte de daha sık olarak kişiler ve kurumlar tarafından başvurulacaktır. Her kuruma ve bireye göre özel hazırlanan, liderlik, performans ve kişisel gelişim aracı olan koçlar kaçınılmaz birer değişim lideri olacaklardır.

Küreselleşme ve artan rekabet, gerek bireysel gerekse kurumsal düzeyde farklılaşmayı da beraberinde getirdi. Sürekli başarıya ulaşmak çalışanlar kendilerini geliştirmek ve değiştirmek için her zaman daha iyiyi aramaya başladılar. Bu arayış yalnız iş yaşamında değil, sosyal yaşamda, aile ilişkilerinde ya da başka durumlarda da ortaya çıkmaktadır.

Koçluk son yıllarda bir meslek olarak algılanmaya başlandı. 1990’ların başlarında Amerika ve Kanada’da başlayan ve giderek tüm dünyada yayılan koçluk uygulamaları, artık Türkiye’de de sıkça görülmektedir. Kurumlar ve bireyler yaşam, yönetici, performans, kariyer koçluğu kavramlardan faydalanmaya başlamıştır.

Farklı amaçlar için farklı koçlar ile çalışmak mümkün olmaktadır. Bu durumlarda özellikle belirli alanlarda uzmanlaşmış koçlar vardır. Farklı farklı koçluk tanımları ve alanları olabileceği gibi kendini her alanda geliştirmiş koçların da var olduğunu söylemek gerekir. Zaten değişik koçluklar birçok ortak özelliğe sahiptir. Değişen yalnızca uzmanlık alanıdır.

Yönetici Koçluğu

Yönetici koçluğu rekabet ortamında sürekli değişen koşullarda başarıyı hedefleyen yöneticilere yol göstermeyi amaçlayan bir çalışmadır. Kurumların başarısı, o kurumun stratejisi, dışsal faktörleri, iş gücü profili, teknolojisi ve kültürüne bağlıdır.

Ayrıca üst düzey yöneticilerin mevcut konumlarında daha başarılı olmaları, geleceğe ve kariyer hedeflerine daha fazla odaklanabilmeleri, özel hayatları ve kendilerine daha fazla zaman ayırabilmeleri için yapılan çalışmalarda yönetici koçluğu önemli bir yere sahiptir.

Yönetici koçluğu desteği alan üst düzey bir yönetici; günlük sorunların üstesinden daha kolay gelebilir, daha iyi odaklanabilir, sağlıklı bir iş-yaşam dengesi kurabilir. Böylelikle daha etkili ve verimli bir performans sergileyen yönetici, daha başarılı olma şansına sahip olur.

Günümüzde kurumlar üst düzey yöneticilerinin yeni ortamlara uyumunu sağlamak ya da liderlerini yetiştirmek için koçlarla çalışmak isterler. Çünkü, deneyimli bir yönetici üst bir pozisyona ya da farklı bir role getirilirken, yönetim koçu tarafından yeni görevine uyumu kolaylaştırılır.

Kariyer Koçluğu

Hem kurumsal hem bireysel düzeyde uygulanabilir. Kişilerin hedefledikleri pozisyonlara hazırlaması ve bu süreçte onları geliştirecek programlara destek olması noktasında koçluk ön plana çıkar. Bu doğrultuda kişiye; doğru ve uygun seçim yapma, rekabette öne çıkma, hızlı karar verme, yeni fikirler ortaya atma gibi konularda destek olur.
Uzun süren işsizlik sürecinde kişiler kendine olan güven ve sosyal statü gibi konularda problemler yaşayabilir. Kariyer koçları bu noktada bireylere destek verir. Diğer yönden kariyeri açısından karmaşaya düşen bireylerin kişilik özelliklerine ve becerilerine göre farklı yeteneklerinin farkına varmasında yardımcı olur.

Performans Koçluğu

Şirketler üretkenliklerini ve verimliliklerini arttırmak, performans yönündeki ihtiyaçlarını karşılayabilmek üzere koçlara ihtiyaç duyar. Çünkü günümüzün reddedilemez ve her gün artış gösteren rekabet ortamında şirketler rakipleriyle daha etkin biçimde mücadele etmek zorundadır.
Performans koçları, kurumun performans sistemine bağlı kalarak her bireyin performans değerlendirme sonuçlarına göre, çalışanın hedeflerine, gelişmesi istenen yetkinliklere ve göstermesi gereken performansa ulaşmasını sağlayacak programlara destek olur. Performans koçları 360° değerlendirme ya da geliştirme merkezleri gibi daha kapsamlı programlara katılan deneyimli yöneticilere destek verir. Gelişme sağlanabilecek alanlara göre, kişi ile birlikte koçluk kapsamı çerçevesinde çalışır. Bütün bu süreç performans koçları tarafından destek verildiğinde daha kolay, hızlı ve etkili bir şekilde sonuçlanır.

Yönetici adayları için koçlar, kurumda yüksek potansiyele sahip olduğu öngörülen çalışanlar için hazırlanmış gelişim ve kariyer planı çerçevesinde, onlara destek olur. Eğitimlerde öğrenilen bilgilerin beceriye dönüştürülmesini sağlayacak çalışmaların gerçekleştirilmesine ve günlük hayatta karşılaşılan zorluklarda bu bilgilerin uygulamaya nasıl geçirileceği konusunda yardımcı olur.

Koç, adayın ulaşmak istediği konumda güçlenmesi için onunla birlikte çalışır. Yüksek potansiyele sahip ama istediği konuma bir türlü ulaşamayan yönetici adayına önündeki engel ve belirsizliklerin farkına varmasında yardımcı olur. Bu engelleri nasıl aşacağına dair çalışmalarında destek olur. Böylece aday gelecekteki konumuna hazır ve daha tecrübeli bir şekilde geçme şansını elde edebiir.

Yaşam Koçluğu

Yaşam koçluğu, sürekli değişen yaşamın zorunlu ihtiyaçlarıyla savaşan bireyin, yaşamını arzu ettiği gibi en iyi şekilde yaşamasını hedefleyen bir çalışmadır. Kişinin iş ve özel yaşamı arasındaki dengeyi kurabilmesi için gerçekleştirilen bir süreçtir.

ICF Nedir ve Neden ICF Onaylı Bir Koç Seçilmeli ?

1995 yılında kurulan Uluslararası Koçluk Federasyonu (ICF), kendisini yüksek standartlar koyarak koçluk mesleğini geliştirmek, bağımsız sertifikasyon sağlamak ve akredite koçlar için dünya çapında bir iletişim ağı oluşturmak amacına adamış küresel bir kurumdur.

Yaklaşık 90 ülkede 14,000 den fazla profesyonel koç üyesi ile Uluslararası Koçluk Federasyonu (ICF) küresel anlamda koçluk mesleğinin sesi olmaktadır.

Uluslararası Koçluk Federasyonunun asıl amacı:　 Profesyonel koçluk sanatını, ilmini ve uygulamasını ilerletmektir.

Koçluğun henüz üniversitelerde standart bir eğitimi bulunmasa da, uluslararası alanda çok iyi ve etkin eğitim programları sunan okullar mevcuttur, Bu eğitim programlarının hangilerinin akredite olduğunu öğrenmek için başvurulabilecek en iyi kaynak Uluslararası Koçlar Federasyonu ICF’in web sitesidir.

www.coachfederation.org.

Koçun sahip olduğu geçmiş deneyimleri genellikle danışan ile uyum sağlaması ve aynı dili konuşabilmesini kolaylaştırmasına yardımcı olmakla birlikte, koçluğun gereklerini en iyi şekilde uygulayan iyi bir koç için çok da elzem olmayabilir. İş deneyimi kadar, belki de daha da önemli olan ise kişinin bir koç olarak deneyimi. Yani gerçekleştirdiği koçluk saatidir.

Tek başına ICF üyeliği, koçun deneyimleri ve becerileri hakkında fikir vermeyecektir. Gerçek standard ICF’in kabul ettiği ve beklediği ağır akreditasyon sürecinden geçmek ve ACC, PCC, MCC gibi çeşitli koçluk seviyelerine sahip olabilmektir.